Sabah, evden çıkmadan önce aynı telaş. Veli cüzdanını açıyor, bozuk para arıyor. Bulamıyor, çocuğuna büyük bir banknot veriyor: "Para üstünü kaybetme." Çocuk parayı cebine koyup kapıdan çıkıyor.
Öğle teneffüsünde kantinin önü kalabalık. Kantinci büyük paralara üstünü yetiştirmeye çalışıyor, bozukluk bitmek üzere. Zil çalınca sıradakilerin bir kısmı eli boş sınıfa dönüyor.
Akşam evde soru geliyor: "Para üstü nerede?" Cevap çoğu zaman bir omuz silkme. Düştü mü, harcandı mı, bir arkadaşa mı verildi? Kimse bilmiyor.
Bu sahneler size tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz. Okullarda nakit, kimsenin pek sevmediği ama bir türlü vazgeçilemeyen bir alışkanlık. Peki okulda nakit kullanımını bitirmek mümkün mü? Mümkün. Nasıl olduğunu sırayla anlatalım.
Nakit okulda neye mal oluyor?
Nakit küçük görünür, ama okulda üç ayrı yerde iş çıkarır.
- Veli için: Harçlığın nereye gittiği belli olmaz. Çocuk ne aldı, ne kadar harcadı, para üstü ne oldu, bilinmez.
- Kantin için: Para üstü hesabı, teneffüsün en değerli dakikalarını yer. Gün sonunda kasa sayılır. Eksik ya da fazla çıkarsa nedenini bulmak zordur.
- Öğrenci için: Cepteki para kaybolur, unutulur, düşer. Küçük bir çocuk için her gün para taşımak başlı başına bir sorumluluktur.
Nakitsiz okul ne demek?
En sade hâliyle şu: Öğrencinin elinde para yerine bir kart olur. Harçlık bu kartın bakiyesine yüklenir. Öğrenci kantinde kartını okutur, ödeme bakiyeden düşer. Ortada para el değiştirmez.
Kart yalnızca kantinde de kalmaz. Okul isterse aynı kartla yemekhaneye girilir, okul kapısından geçilir. Ama bu yazının konusu para olduğu için kantine ve bakiyeye odaklanalım.
Veli harçlığı nasıl yüklüyor?
Velinin ilk sorusu bu. Cevabı birkaç adım:
- Veli, telefonunun tarayıcısından sisteme giriş yapar.
- Öğrencisini seçer.
- Yüklemek istediği tutarı girer, kredi kartıyla öder.
Ödeme, okulun açtığı sanal POS hesabı üzerinden alınır. Güvenlik için 3D Secure kullanılır, yani bankanın telefona gönderdiği onay koduyla. Sistemde kart numarasının yalnızca gizlenmiş hâli durur. Veli bunun için bir uygulama da indirmez.
Sabahki bozuk para telaşı burada biter. Veli isterse harçlığı haftada bir, isterse ayda bir yükler. Çocuk her gün cebinde para taşımaz.
Veli sadece yüklemekle kalmıyor
Nakitte veli parayı verdikten sonra karışamaz. Kartta ise söz hakkı velide kalır:
- Günlük, haftalık ya da aylık harcama limiti koyar.
- İstemediği ürünleri kapatır.
- Alışveriş yapılabilecek günleri seçer.
- Her alışverişi tarih ve saatiyle görür.
Bu kurallar kasada kendiliğinden uygulanır. Diyelim ki çocuğunuzun her gün cips almasını istemiyorsunuz. Kantinciye not bırakmanıza, çocuğunuzla tartışmanıza gerek yok. O ürünü kapatırsınız, kasa satış yapmaz.
Akşamki "para üstü nerede?" sorusu da yerini başka bir konuşmaya bırakır. Veli ekrana bakar: 10.40'ta tost, 12.15'te ayran. Konuşma suçlamayla değil, merakla başlar.
Kantinde ne değişiyor?
Öğrenci kartını okutur, ürünler barkoddan geçer, fiş çıkar, ödeme bakiyeden düşer. Para üstü yok, bozukluk arayan yok. Satış birkaç saniye sürer, teneffüs kuyrukta geçmez.
Gün sonunda kasa saymak da gerekmez, satışlar sistemde hazır bekler. Kantin ve fast food ayrı kasalarda çalışıyorsa ikisinin cirosu gün sonunda ayrı ayrı görünür.
Kantin kart sistemini inceleyin
Kuyruğu iyice kısaltmak isteyenlere
Öğrenci siparişini önceden verip teslim saatini seçebilir. Sipariş mutfağa düşer, hazır olunca numarası sıra ekranında çıkar. Öğrenci kartını okutur, siparişini alır.
Okul yönetimi için ne değişiyor?
Bakiye yüklemeleri okulun kendi sanal POS hesabından alınır. Hangi gün ne kadar yükleme geldiği listede görünür.
Öğretmen ve personel de aynı yoldan kendi kartına yükleme yapar, kantinde onlar da kartla alışveriş eder. Yemekhanede ise okul isterse öğün ücreti bakiyeden düşer, isterse yalnızca kaç kişinin yemek yediği sayılır.
Geçiş nasıl yapılır?
Okulların en çok çekindiği kısım burası: "Bütün okul bir anda nasıl karta geçecek?" Aslında düşündüğünüzden sade.
- Öğrenci ve personel listeleri Excel'den aktarılır, kimse tek tek girilmez.
- Kartlar dağıtılır, kart numaraları Excel ile toplu eşleştirilir. Kart ücretini okul belirler, biz kart satmıyoruz.
- Okulun kuralları ayarlanır. Örneğin yemek ücretinin bakiyeden düşüp düşmeyeceği burada belirlenir.
- Velilere duyurulur, veliler ilk yüklemeyi yapar.
Okulda turnike varsa, markası fark etmeksizin sisteme bağlanır. Yeni turnike gerekiyorsa kurulum takvimi tedarik süresine göre belirlenir.
Küçük bir öneri: İlk haftayı velilerin bakiye yüklediği bir hazırlık haftası gibi düşünün. Kartla ilk alışveriş günü geldiğinde kantinin önünde kimse bakiyesiz kalmaz.
Bu sistem nerede çalışıyor?
TED Kayseri Koleji'nde kantin ve fast food kartla satış yapıyor, önceden sipariş ve sıra ekranı da aynı sistemde. İdeal Eğitim Kurumları'nda kantin ve yemekhane aynı kartla çalışıyor.
Yazılımı biz yazıyoruz, kurulumu da biz yapıyoruz. Bir sorun olduğunda arayacağınız yer belli.
Okulunuzda nakdi bitirmeyi düşünüyorsanız kantin düzeninizi bize anlatın: kaç kasanız var, yemekhane nasıl işliyor, velilerle nasıl iletişim kuruyorsunuz. Gerisini birlikte planlayalım.